(T)     به برنامه " دوره شاگردسازی از رادیو "  خوش آمدید . دراین مجموعه‌ آموزشی ، یاد خواهید گرفت که شاگرد عیسی مسیح باشید . دو معلم از کتابمقدس به شما یاد خواهند داد که شاگرد عیسی مسیح کیست . در حالیکه به این برنامه گوش می‌کنید در یک دفترچه ، یادداشت بردارید و یا برنامه را ضبط کنید . تعلیم امروز در زمینه شخصیت‌سازی است . در تعلیم شاگردسازی یاد می‌گیریم که عیسی مسیح را بشناسیم و ‌با او مشارکت داشته باشیم . در عیسی مسیح به طرف بلوغ رشد کنیم و عیسی مسیح را خدمت کنیم . یک جنبه از بلوغ مسیحی شخصیت مسیحی است . تعلیم امروزاین است : یک شاگرد در ویژگی مسیحی اعتماد به نفس ، رشد می‌کند .

(S)       نکته ۱ . اعتماد به نفس  ، آن چیزی است که مردم در مورد خود فکر می‌کنند .

“ اعتماد به نفس ” ، برآورد شما از ارزشهای خودتان است . افکار و احساسات مثبتی است که نسبت به خودتان دارید . روشی است که با آن به خودتان نگاه می‌کنید . خدا می‌خواهد که شما اعتماد به نفس مثبت داشته باشید . در صورتیکه در دنیا آدمهای زیادی وجود دارند که اعتماد به نفس اشـــتباهی نسبت به خود دارند . یا خیلی خودشان را پست و یا بیش از چیزی که هستند تصور می‌کنند . آدمهایی که خود را خیلی پست می‌دانند می‌گویند “خودم را دوست ندارم” و یا “‌زندگیم بی‌ارزش است”‌. اما آنهایی که خود را بزرگ می‌بینند در موردخودشان می‌گویند“ سایر مردم را دوست ندارم” یا “ فکر می‌کنم بقیه آدمها بی‌فایده هستند ” . الآن از خودتان این سئوال را بپرسید ، “چقدر خودتان را ارزشمند می‌دانید ؟” آیا احساس می‌کنید که زندگیتان هدفی دارد یا نه؟ بیایید به کتابمقدس نگاهی بیندازیم و کشف کنیم که او در مورد اعتماد به نفس چه تعلیمی می‌دهد.

(T)       نکته ۲ . اعتماد به نفس سالم بر خدا یا بر عیسی مسیح متمرکز است .

          نخست ‌به شما نشان می‌دهیم که چطور بعضی انسانها دچار اعتماد به نفس کاذب می‌شوند . سپس به شما نشان می‌دهیم که چطور می‌توانیم اعتماد به نفس درست داشته باشیم .

وقتی مردم دارای اعتماد به نفسی کاذب می‌شوند معمولاً این با مقایسه خودشان با سایر مردم شروع می‌شود . وقتی شما خودتان را با سایر مردم مقایسه می‌کنید سه قدم نزولی به طرف داشتن اعتماد به نفس منفی برمی‌دارید . ما این سه قدم نزولی را شرح می‌دهیم . سپس در چهارمین قدم ، توضیح خواهیم داد که چگونه می‌توان عوض شد و سرانجام با سه قدم دیگر به شما یاد خواهیم داد که چطور دارای اعتماد به نفسی مثبت بشوید .

(S)     قدم ۱ . خود را با شخصی دیگر مقایسه می‌کنم .

شما و من هر روزه سایر مردم را می‌بینیم و مرتباً خودمان را با آنها مقایسه می‌کنیم . ما خودمان را با ظاهر خارجی آنها با وضعیت یا موقعیت آنها در اجتماع و توانایی‌ها و مهارتهای آنها مقایسه می‌کنیم . در اجتماع مدرن و مادی ما معمولاً اینکه چقدر پول می‌توانیم دربیاوریم و جمع کنیم را هم با هم مقایسه می‌کنیم .

چیزهای ظاهری مثل لباسی که می‌پوشیم و مدل موی خود را مقایسه می‌کنیم و اینکه صورت و اندام ما به چی شباهت دارد و اینکه چطور رفتار می‌کنیم حرف می‌زنیم و نحوه راه رفتنمان . توانایی‌های خود را نیز مقایسه می‌کنیم برای مثال چقدر درس خوانده‌ایم چه درجه و چه مدرکی گرفته‌ایم . اینکه چقدر اجتماعی هستیم و دوست داریم در مورد چه چیزهایی حرف بزنیم چقدر قوی هستیم و در چه فعالیتهایی شرکت می‌کنیم .

به هر حال وقتی با سایر مردم ملاقات می‌کنیم و خود را با آنها مقایسه می‌کنیم چیزی درافکار و احساسات ما اتفاق می‌افتد و دچار افکار و احساسات منفی می‌شویم چه در مورد خودمان و چه در مورد سایرین . یا نسبت به آنها احساس پست بودن می‌کنیم و یا احساس می‌کنیم برتر از آنها هستیم . بیایید به بعضی از این افکار و احساسات منفی که در هنگام مقایسه خود با سایر افراد دچار آنها می‌شویم توجه کنیم .

(T)     اگر فکر می‌کنیم که کمتر از شخص دیگر هستیم ، پس دچار افکار و احساسات تحقیرآمیز زیر می‌شویم .

زمانیکه خودمان را با ظاهر خارجی شخصی دیگر مقایسه می‌کنیم در مورد نحوه خلقت خود دچار افکار و احساست منفی می‌شویم و چیزهایی می‌گوییم شبیه به این : “ خودم را دوست ندارم ” ، از اینکه خدا اینطور مرا آفریده راضی نیستم . بینی بزرگ یا پایهای پهنم را دوست ندارم .

پس بر آنچه دیگران دارند و فرصتهای آنها متمرکز می‌شویم و نسبت به دارایی‌ها و فرصت‌های خود دچار افکار و احساسات منفی می‌شویم . ممکن است چیزهایی بگوییم مثل ،‌“ از اینکه چیزهای کمی دارم راضی نیستم ” . خودم را در این لباسها دوست ندارم چون خیلی معمولی هستم ” . چرا من این پدر و مادر را ندارم و چرا پدر و مادر من پولدارتر نیستند ؟

زمانیکه بر توانایی‌های شخص دیگر متمرکز می‌شویم نسبت به توانایی‌های خود دچار افکار و احساسات منفی می‌شویم و چیزهایی می‌گوییم شبیه به این ،‌“ چون دارای مدرک تحصیلی نیستم احــــــساس حماقت می‌کنم ”‌، نمی‌توانم حتی غذا درست کنم ”‌. “‌نمی‌توانم این کار را خوب انجام دهم ” .

و زمانیکه بر مهارتهای اجتماعی شخص دیگر متمرکز می‌شویم نسبت به مهارتهای اجتماعی خود دچار افکارو احساسات منفی می‌شویم . پس چیزهایی می‌گوییم مثل “ نمی‌دانم که چطور یک مکالمه را شروع کنم ” “ من مهمانواز خوبی نیستم ” . از مردم دوری می‌کنم چون می‌ترسم که آنها مرا طرد کنند و به من آسیب بزنند . تمام موارد بالا مثالهایی هستند از اعتماد به نفس پایین .

(S)       اگــر احساس می‌کنم برتر از شخص دیگر هستم ، پس دچار افکار و احساسات منفی مخالف

می‌شوم . زمانیکه خودم را با ظاهر خارجی دیگران مقایسه می‌کنم دچار افکار و احساسات منفی نسبت به ظاهر دیگران می‌شوم . ممکن است چیزهایی شبیه به این بگویم که ، “ این شخص را دوست ندارم ” . من خوشگل‌تر از او هستم ” . او زشت است ” . پس مغرور و از خود راضی می‌شویم و دوست داریم که سایر مردم به ما نگاه کنند .  

زمانیکه بر اموال دیگران متمرکز می‌شویم نسبت به اموال آنها دچار افکار و احساسات منفی می‌شویم . به لباسهای مدل قدیمی او با دیده تحقیر نگاه می‌کنیم و ممکن است بگوییم ،‌“ او سلیقه نداره که اینطور لباس می‌پوشد ” . خانه کوچک او را دست کم گرفته و اینکه درآمدش پایین است . در عین حال ثروت خود را به رخ کشیده و به موفقیت خود در تجارت می‌نازیم .

زمانیکه ما بر توانایی‌های دیگران متمرکز می‌شویم در مورد توانایی‌های او دچار افکار و احساسات منفی می‌شویم . ممکن است به او طعنه بزنیم یا از او انتقاد کنیم . ممکن است بگوییم ، “ او “ نالایق و بی‌فایده است . او هیچ‌کاری نمی‌تواند بکند ! زمانیکه او سعی می‌کند و شکست می‌خورد به او می‌خندیم .

زمانیکه بر مهارتهای اجتماعی شخص دیگر متمرکز می‌شویم نسبت به مهارتهای اجتماعی او دچار افکار و احساسات منفی می‌شویم . ممکن است با پوزخند بگوییم ، “ حتی نمی‌تواند یک جوک بگوید! ” “ فقط می‌تواند در مورد فرزندانش حرف بزند ” . در بین گروههای مختلف مردم از خود راضی و سلطه‌طلب هستیم . تمام موارد بالا نمونه‌هایی از اعتماد به نفس کاذب هستند .

(T)     با وجود تمام این افکار و احساسات ، ‌از خودم و یا شخص دیگر متنفر می‌شوم . از اینکه خدا من را اینطور ساخته ناراضی هستم و یا به ظاهر خودم افتخار می‌کنم . نسبت به اموال دیگری احساس حسادت می‌کنم و یا به ثروت خودم می‌نازم . از فقر خود احساس شرم می‌کنم و ثروت خود را به رخ می‌کشم . از این می‌ترسم که او در مورد من چه فکر می‌کند و یا برایم مهم نیست که او در مورد من چه فکر می‌کند . از قصورات خود انتقاد و خودم را تحقیر می‌کنم و یا از قصورات شخص دیگر انتقاد می‌کنم و او را تحقیر می‌کنم . از شکستهای خود مأیوس هستم یا از شکستهای دیگری خوشحال می‌شوم . از شخص دیگر دوری می‌کنم چون می‌ترسم به من آسیب بزند و مرا رد کند یا بی‌فکر و بی‌توجه هستم و اهمیتی نمی‌دهم که ممکن است به او آسیب برسانم و یا او را طرد کنم . سعی می‌کنم او را راضی کنم تا مرا دوست داشته باشد و مرا بپذیرد یا مستبد هستم و توقع دارم که او مرا راضی کند . زمانیکه خود را با شخص دیگری مقایسه می‌کنیم راههای زیادی برای نشان دادن عکس‌العمل نسبت به او وجود دارد .

(S)       قدم ۲ . هر بار که او را می‌بینم بدتر می‌شوم .

زمانیکه شخص را می‌بینیم ،‌ نسبت به خود یا شخص دیگر افکار و احساسات منفی پیدا می‌کنیم یا احساس ناامنی ، ترس و بی‌ارزش بودن می‌کنیم و یا احساس تکبر و غرور و از خود راضی هستیم . دفعه بعد وقتی همان شخص را می‌بینم دوباره دچار همان افکار و احساسات می‌شویم . فقط این دفعه این احساسات قویتر می‌شوند . هر دفعه این شخص را می‌بینم افکار و احساسات منفی ما قویتر و قویتر می‌شوند . یا بیشتر و بیشتر احساس ناامنی ، ‌ترس و حقارت می‌کنیم و یا بیشتر و بیشتر متکبر و مغرور و از خود راضی می‌‌شویم . بیشتر در مقابل مردم خم می‌شویم و یا بیشتر و بیشتر از خود راضی می‌شویم . یا بیشتر و بیشتر سلطه‌طلب و یا مستبد می‌شویم . هر چقدر به مقایسه خودمان با شخص دیگر ادامه می‌دهیم و بر او متمرکز می‌شویم افکار و احساسات ما از بد به سوی بدتر می‌رود .

(T)       قدم ۳ . شخصیت من دقیقاً‌ شبیه احساسات و افکارم می‌شود .

غلاطیان ۶ : ۷ – ۸ می‌گویـــد ، “ اشتباه نکنید، هیچکس نمی تواند خدا را بفریبد، هیچکس از مکافات الهی در امان نخواهد بود، زیرا هر کس هر چه بکارد، همان را درو خواهد نمود. اگر کسی تخم هوا و هوس خود را بکارد، فساد و نابودی روح خود را درو خواهد کرد، اما اگر بذر اعمال نیک روحانی را بکارد، از روح خدا حیات جاودانی را درو خواهد کرد.”‌. چه اصولی شخصیت مرا شکل می‌دهند ؟ چه چیزهایی باعث می‌شوند که شخصیت ما به آنچه هستیم تبدیل می‌شود ؟ غلاطیان ۶ : ۷ – ۸ تعلیم می‌دهد که این اصول عبارتند از : آنچه بکارید درو خواهید کرد . زمانیکه مدام افکار ، احساسات یا الگوهای رفتاری مشخصی را می‌کارم ،‌ پس شخصیت مشابه‌ای را هم درو خواهم کرد !

از یک طرف وقتی مدام افکار و رفتار تحقیرآمیز را می‌کارم ،‌ حالتهای تحقیرآمیزی را هم درو خواهم کرد . اگر دائماً ترس را بکارم ، شخص ترسویی می‌شوم . اگر مدام افکار بی‌ارزشی را بکارم  ، بی‌ارزش خواهم شد . خودم را تحقیر می‌کنم و از سایر مردم می‌ترسم و شخصی با اعتماد به نفس کم خواهم بود .

از طرف دیگر اگر مدام افکار احساسات و یا رفتار مغرورانه‌ای را بکارم ، حالتهای متکبرانه ای را هم درو خواهم کرد. اگر مدام متکبر و مغرور باشم ، شخصی متکبر و مغرور خواهم شد . اگر مدام بی‌ملاحظه سخن بگویم ، پس شخصی بی‌تدبیر و زننده خواهم بود . دیگران را تحقیر و بر آنها مسلط می‌شوم . پس شخصی با اعتماد به نفس غلط یا کاذب خواهم بود .

(S)       قدم ۴ . تمرکز خود را تغییر می‌دهم .

زمانیکه اعتماد به نفس ما کم و یا کاذب است چیزهایی که می‌گوییم و یا انجام می‌دهیم اشتباه و مخرب هستند . حالتهایی مثل حسادت و غرور ، ‌سخنانی مثل انتقاد و قضاوت غیرعادلانه ، رفـــتارهایی مانند راضی کردن دیگران با دلایلی اشتباه و تسلط مستبدانه بر دیگران در کتابمقدس “‌ گناه ” نامیده شده اند . تحقیر کردن خود یا دیگران ، طرد کردن خود یا دیگران و آسیب زدن به خود یا دیگران خدا را خشنود نمی کند . نه تنها گناه می‌کنیم بلکه شخصیت ما گناه‌آلود می‌شود. آنچه می‌کاریم درو می‌کنیم .

این چیزها چگونه ایجاد می‌شوند ؟ اینها ایجاد می‌شوند ، چون ما بر شخص دیگر متمرکز می‌شویم و خود را با او مقایسه می‌کنیم ! چشمان ما متمرکز بر صورت ظاهری او و لباسی است که می‌پوشد . افکار ما متمرکز است بر توانایی‌های فکری و اجتماعی او . قلب ما متمرکز است بر آنچه او دارد و ما نداریم . شخـــصیتی ای منفی شکل می‌گیرد ، چون ما بر چیزهای غلط متمرکز هستیم . به خاطر داشته باشید ، “ آنچه می‌کارید درو می‌کنید ! ” ‌زمانیکه افکار و احساسات و رفتار گناه‌آلود بکارید پس شخصیتی گناه‌آلود را درو خواهید کرد !

چطور می‌توانم تمرکز بر چیزهای غلط را به سمت تمرکز بر چیزهای درست تغییر دهم ؟ چکار باید بکنم ؟ اول یوحنا ۱ : ۸ – ۹ می‌گوید ، “ اگر بگوییم گناهی نداریم، خود را فریب می دهیم و از حقیقت گریزانیم. اما اگر گناهان خود را به او اعتراف نمائیم، می توانیم اطمینان داشته باشیم که او ما را می بخشد و از هر ناراستی پاک می سازد. این کار خدا کاملا منصفانه و درست است، زیرا عیسی مسیح برای شستن و پاک کردن گناهان ما، جان خود را فدا کرده است.”‌. وقتی گناهان خود را اعتراف کنم و از مسیح بخواهم که من را پاک کند او مرا خواهد بخشید و پاک خواهد کرد . به محض اینکه گناهانم را اعتراف کنم مسیح مرا از تمرکز غلط آزاد خواهد کرد . او مرا آزاد می‌کند تا تمرکز جدیدی در زندگیم داشته باشم .

سه قدم زیر به من تعلیم خواهند داد که چگونه شخصیتی با اعتماد بنفس سالم ایجاد کنم .

(T)       قدم ۵ . بر عیسی مسیح متمرکز می‌شوم و نه دیگر بر جهان .

برطبق کتابمقدس تمرکز ما باید بر چه چیز باشد ؟ کولسیان ۳ : ۱ – ۴ ،‌۲۳ – ۲۴ می‌گوید ، “ اکنون که همراه مسیح از نو زنده شده اید، به برکات و شادیهای آسمان چشم بدوزید، جائیکه مسیح در کنار خدا، بر تخت عزت و قدرت نشسته است. همواره به آنچه در آسمان است بیاندیشید، و برای امور این دنیای زود گذر غصه نخورید. به این دنیای فانی همانقدر دل ببندید که یک شخص مرده دل می بندد. زیرا زندگی واقعی شما در آسمان است، همراه مسیح در حضور خدا وقتی مسیح که زندگی ماست بازگردد، شما نیز با او خواهید درخشید و در جلال و شکوه او شریک خواهید شد.    هرکاری را از جان و دل انجام دهید، درست مانند اینکه برای مسیح کار می کنید، نه برای اربابتان. فراموش نکنید که شما پاداشتان را از مسیح خداوند دریافت خواهید کرد، یعنی همان میراثی را که برای شما نگه داشته است، زیرا شما در واقع غلام مسیح هستید.”‌ هر کاری را از جان و دل چنان انجام دهید که گویی برای خداوند کار می‌کنید ، نه برای انسان. زیرا می‌دانید پاداشتتان میراثی است که از خداوند خواهید یافت ، چرا که در حقیقت خداوند مسیح را خدمت می‌کنید ” . تمرکز من باید بر “ عیسی مسیح ” باشد . کتابمقدس می‌گوید که من باید تمرکز بر مردم و سایر چیزهای دنیوی راکنار بگذارم و در عوض بر عیسی مسیح در آسمان متمرکز شوم . من بایستی برای عیسی مسیح زندگی و کار کنم چون می‌دانم که سرنوشت آینده ، ظاهر شدن با عیسی مسیح در جلال و دریافت ملکوت جاودانی به عنوان میراث خواهد بود .

هرگاه که شخص دیگر را می‌بینیم باید تصمیم بگیریم که خود را با او مقایسه نکنیم و بر او متمرکز نشویم . اگر چنین کنیم بایستی سریعاً‌ نزد عیسی مسیح اعتراف کنیم و بر عیسی مسیح متمرکز شویم .

(S)       قدم ۶ . با رشد در عیسی مسیح دارای اعتماد به نفس می‌شوم .

سه اصل برای کمک به ما وجود دارند تا ما در داشتن یک اعتماد به نفس سالم و مثبت رشد کنیم .

اصل اول این است که ارزیابی خدارا در مورد خودتان و زندگیتان باور کنید .

اشعیاء ۴۳ : ۴ می‌گوید ، “ تمام ممالک جهان را فدای تو خواهم کرد، زیرا تو برای من گرانبها و عزیز هستی و من تو را دوست دارم.” . ارزشیابی خدا از شما این است که شما بسیار برای او ارزشمند هستید خدا به شما احترام می‌گذارد و شما را دوست دارد . و ارمیا ۲۹ : ۱۱ می‌گوید ، “خواست و اراده من، سعادتمندی شماست و نه بدبختیتان، و کسی به جز من از آن آگاه نیست. من می خواهم به شما امید و آینده خوبی ببخشم.” ، ارزشیابی خدا از آینده شما این است که او برنامه‌ای فوق‌العاده برای زندگی شما دارد ! برنامه‌ای که زندگی شما را هدفمند می‌سازد و به شما امید می‌بخشد ! خدا شما را خلق کرده و شما برای او ارزشمند هستند و زندگی شما برای او ارزشمند است . زمانیکه ایمان می‌آورید به آنچه خدا در مورد شما و زندگیتان می‌گوید پس ارزشیابی شما نسبت به خودتان در جهت مثبت تغییر می‌کند .

اصل دوم این است که یک رابطه محکم و محبت‌آمیز با مسیح داشته باشید و خدمات مفید برای مسیح انجام دهید . کولسیان ۲ : ۶ – ۷ می‌گوید ، “ پس همانطور که برای دریافت نجات، به مسیح ایمان آوردید، اکنون نیز برای حل مشکلات روزانه، به او ایمان داشته باشید و با پیوندی ناگسستنی با او زندگی کنید. در او ریشه بدوانید تا از او قوت بگیرید بکوشید که همواره در او رشد کنید و در حقایقی که آموخته اید، قوی و نیرومند گردید، و برای کارهایی که او برای شما انجام داده است زندگیتان لبریز از شادی و شکرگزاری باشد.” . با رشد در عیسی مسیح به سمت بلوغ ، ارزشیابی شما از خودتان در جهت مثبت رشد خواهد کرد .

اصل سوم این است که مرتب با سایر ایمانداران ملاقات کنید و یکدیگر را تشویق به انجام خوب و محبت کنید . عبرانیان ۱۰ : ۲۴ – ۲۵ می‌گوید ،“ و در فکر آن باشیم که چگونه می‌توانیم یکدیگر را به محبت و انجام اعمال نیکو برانگیزانیم و از گرد آمدن با یکدیگر دست نکشیم چنانکه بعضی را عادت شده است ، ‌بلکه یکـــدیگر را بیشتر تشویق کنیم . بخصوص اکنون که شاهد نزدیکتر شدن آن روز هستید ” . با ملاقات منظم با سایر مسیحیان یکدیگر را بنا می‌کنید و ارزشیابی شما از خودتان در جهت مثبت تغییر می‌کند .

(T)       قدم ۷ . شخصیت من بیشتر و بیشتر شبیه مسیح می‌شود .

دوم قرنتیان ۳ : ۱۸ می‌گوید ،‌“ اما ما مسیحیان نقابی بر صورت خود نداریم و همچون آیینه ای روشن و شفاف جلال خداوند را منعکس می کنیم، و در اثر کاری که خداوند یعنی روح القدس در وجودمان انجام می دهد و با جلالی روزافزون، به تدریج شبیه او می شویم.”  زمانیکه آینه روح را به طرف بالا و نگاه به عیسی مسیح برمی‌گردانم و عیسی مسیح را منعکس می‌کنم در نتیجه تغییر می‌کنم و بیشتر و بیشتر شبیه عیسی مسیح می‌شوم .

و افسسیان ۵ : ۱ – ۲ می‌گوید ، " همچنان که یک کودک عزیز از رفتار پدرش تقلید می کند، شما نیز در هر امری از خدا سرمشق بگیرید. نسبت به دیگران، پر از محبت باشید. در این زمینه مسیح الگوی شما باشد، که آنقدر ما را دوست داشت که خود را مانند بره قربانی، به خدا تقدیم کرد تا گناهانمان را پاک سازد. خدا نیز از این قربانی خوشنود شد، زیرا محبت مسیح نسبت به ما، در نظر خدا همچون عطر خوشبو بود.” با منعکس کردن دائم عیسی مسیح و سرمشق‌گیری از او ، ‌دائماُ‌ تغییر می‌کنم و بیشتر و بیشتر شبیه عیسی مسیح می‌شوم . با سرمشق‌گیری از محبت عیسی مسیح ، من هم طوری با محبت زندگی می‌کنم که او کرد .

(S)     نتیجه . دیگر خودتان را با شخصی دیگر برروی زمین مقایسه نکنید اما شروع کنید به عیسی مسیح در آسمان متمرکز شوید ! پس دارای شخصیتی جذاب خواهید شد . دارای اعتماد بنفسی سالم و مثبت خواهید بود و دیگر حالتهای منفی و گناه‌آلودی را نشان نخواهید داد که در هنگام مقایسه کردن خود با دیگران دچار آنها می‌شدید . از خدا بخواهید که به شما باز هم و باز هم فیض بدهد تا بتوانید چنین کنید .

(T)     تلکیف برای هفته بعد

اول . هرگاه احساس سستی و حقارت می‌کنید ، ارزشیابی خدا از خودتان را تکرار کنید : “ من در نظر خدا ارزشمند هستم و او نقشه ای ارزشمند برای زندگی من دارد . و هرگاه شخصی را ملاقات می‌کنید از خودتان بپرسید ،“ خدا در این شخص چه می‌کند و چطور می‌توانم به او کمک کنم ؟”

 دوم .  کتابهای دستور عمل “ بروید و شاگردان بسازید” را ملاحظه کنید و به آدرس اینترنتی www.dota.net  مراجعه کنید .  این آدرس را به حروف تکرار میکنم ....

سوم . هر شنبه تا چهارشنبه به برنامه " دوره شاگردسازی از رادیو "  گوش کنید .