تعلیم / ۶۹ 

(T)       به برنامه " دوره شاگردسازی از رادیو " خوش آمدید. در این مجموعه درس‌ها, فرصت خواهید یافت تا مَثَل‌های عیسی مسیح را درک نموده, آنها را تعلیم دهید. با استفاده از "راهنمای تفسیر مَثَل‌ها", دو معلم, مَثَل برزگر را در متی ۱۳: ۳-۲۳؛ مرقس ۴: ۳-۲۰ و لوقا ۸: ۴-۱۵ بررسی خواهند نمود. به یاد داشته باشید که این مثل در چارچوب مثل‌های مربوط به ملکوت خدا بیان شده است. این مثلی است در مورد کلام خدا در ملکوت خدا. در حالیکه به این برنامه گوش می‌دهید, در دفترتان یادداشت بردارید یا برنامه را ضبط کنید.

مثل "داستانی است زمینی با معنایی آسمانی؛ " توضیحی است مبتنی بر امور واقعی زندگی به منظور تعلیم حقیقتی روحانی. عیسی از وقایع عادی و روزمره زندگی انسان استفاده می کرد تا اسرار ملکوت خدا را روشن کند و مردم را با واقعیت وضعیتشان و نیازشان به احیاء روبرو سازد. متی ۱۳: ۳-23, مرقس ۴: ۳-۲۰ و لوقا ۸: ۴-۱۵ را بعداً به تنهایی, یا هر یک به نوبت ، آیه به آیه بخوانید.

(S)       متی ۱۳: ۳-۹ می فرماید, "برزگری به جهت پاشیدن تخم بیرون شده و چون تخم می‌پاشید قدری در راه افتاد و مرغان آمده آن را خوردند و بعضی بر سنگلاخ جائیکه خاک زیاد نداشت افتاده بزودی سبز شد, چونکه زمین عمق نداشت. و چون آفتاب برآمد بسوخت و چون ریشه نداشت بسوخت. و بعضی در میان خارها ریخته شد و خارها نمو کرده آن را خفه نمود. و برخی در زمین نیکو کاشته شده بار آورد, بعضی صد و بعضی شصت و بعضی سی. هر که گوش شنوا دارد, بشنود."

(T)       نکته یک .      درک داستان طبیعی مَثَل

مثل ها با زبانی مجازی بیان شده‌اند تا مفهومی روحانی را تشریح کنند. از این رو نخست به بررسی واژگان و پیشینه فرهنگی و تاریخی داستان می پردازیم.

            عناصر واقعی در داستان این مثل چه چیزهایی هستند؟

(S)       رسم بر این بود که گندم و جو را با دست بکارند. همین کار به‌گونه‌ای اجتناب‌ناپذیر باعث می‌شد تا بخشی از تخم‌ها بر همان کوره‌راهی بیفتد که برزگر در مزرعه از میانش عبور می‌کرد. زمینِ کوره‌راه شخم نخورده بود و افراد زیادی به دفعات بر روی آن راه رفته بودند, تا جایی که خاک آن سخت‌تر از آنی بود که تخمی بتواند به درون آن نفوذ کند. پرندگان بی درنگ تخمی را که بر راه قرار می‌گرفت, می‌خوردند. برخی از تخم‌ها بر سنگلاخ می‌افتاد. به همین دلیل گیاه نمی‌توانست ریشه عمیقی داشته باشد و در زیر آفتاب سوزان به‌سرعت می‌سوخت. برخی از تخمها در میان خارها می‌افتاد. معمولاً خار و کرکاس سریع‌تر از گندم رشد می‌کند و رطوبت و نور مورد نیاز گندم را بسوی خود می‌کشد. اینها سلامت حیات گیاه را به خطر انداخته, و سرانجام خود گیاه را خفه می‌کنند. اما برخی از تخمها نیز در خاک خوب می‌افتاد. خاک نیکو به سختی خاک کوره‌راه نیست و مانند خاک بر سنگلاخ هم کم‌عمق نیست و کرکاس‌ و خار نیز در آن نیست. خاک خوب بارور است و صد, شصت و سی مرتبه ثمر می‌دهد. انواع مختلف خاک نیکو و بارور, انواع ثمرات مختلف را به بار می آورد.

(T)       نکته دو .      بررسی چارچوب آنی و تعیین عناصر مثل

چارچوب شامل "زمینه" مثل و "توضیح یا کاربرد" آن می‌شود. زمینه مثل ممکن است بیانگر این نکته باشد که مثل به چه مناسبتی گفته شده یا اینکه شرایط به هنگام گفته شدن آن به چه صورت بوده است. زمینه معمولاً قبل از مثل یافت می شود و توضیح یا کاربرد, بعد از مثل. در مثل برزگر, زمینه در آیات ۱-2, ۱۰-۱۷ وجود دارد, داستان در آیات ۳-۹ و توضیح و کاربرد در آیات ۱۸-۲۳٫ لطفاً زمینه مثل را تشریح کنید.

(S)       عیسی این مثل را هنگامی گفت که سوار بر قایقی بود. در فصل ۱۳ او به بازگو نمودن هفت مثل پرداخت . در آن زمان, در میان پیروان او, افرادی بودند که به او اعتقاد داشته, او را درک می‌کردند و حاضر بودند تا تعالیم بیشتری از او بشنوند. اما در عین حال افراد دیگری چون فریسیان نیز بودند که پیوسته با او مخالفت کرده, دلشان را نسبت به تعالیم او سخت می ساختند و همواره آماده بودند تا با هر آنچه او می‌فرمود مخالفت کنند.

(T)       مثل, داستانی است "زمینی" با معنایی "آسمانی". برای درک یک مثل, نباید تنها به درک داستان زمینی اکتفا نمود, بلکه باید معنای آسمانی را نیز درک کرد . افرادی که پذیرای عیسی بودند, معنای آسمانی را درک می‌کردند, اما افرادی که پذیرای تعالیم عیسی نبودند, معنای آسمانی مثل را درک نمی‌کردند و در نظر آنان مثل به‌صورت معمایی پوشیده باقی می‌ماند.

(S)       ملکوت خدا چیست و "دانستن اسرار ملکوت خدا" چیست؟

(T)       اول)     ملکوت خدا یعنی سلطنت یا حاکمیت خدا در قلب و زندگی انسانهایی که به او تعلق دارند. این حاکمیت در نجات مقدماتی ایشان و همچنین در برقراری ایشان بعنوان کلیسایی بر زمین تجلی می‌یابد؛ و در نهایت, در نجات کامل آنان و برقراری آسمان و زمینی جدید و کامل متجلی می‌شود.

دوم)     سِرّ ملکوت خدا.   سِرّ معمولا چیزی است که انسان از آن بی‌خبر است. اما در کتاب‌مقدس, واژه سِر, چیزی است که مردم آن را نمی‌دانند یا از فهم آن قاصر هستند. اما در کتاب‌مقدس, واژه سِر, به معنای حقیقتی مکشوف, یا رازی است که آشکار شده است. اسرار ملکوت خدا, پیام‌هایی هستند که خدا در شخص عیسی مسیح مکشوف ساخت. این اسرار کشف می‌کنند که خدا کیست و نقشه او چیست. آنها بیانگر این پیام هستند که عیسی مسیح برای گناه انسان جان داد تا هر که به او ایمان آورد, هلاک نگردد بلکه حیات جاودان یابد. بطور خلاصه می‌توان گفت که اسرار ملکوت خدا, پیام تمامی عهدجدید است .

(S)       چرا دانستن اسرار ملکوت خدا تنها به شاگردان داده شده و نه به دیگران؟ آیا این خیلی غیرعادلانه نیست؟

(T)       عیسی مسیح اسرار ملکوت خدا, یعنی پیام عهدجدید را بر هر کسی مکشوف نمی‌سازد. هر چند بسیاری از مردم پیام انجیل و عهدجدید را می‌شنوند, با اینحال همه براستی گوش نمی‌سپارند و به سوی خدا باز نمی‌گردند. علت آن است که برخی انسانها, قلبشان را نسبت به خدا و کلامش سخت ساخته‌اند . عیسی از اشعیاء نبی نقل قولی ‌آورد. در اشعیاء ۱۰: ۲-۴ مکتوب است که فرزندان قوم اسرائیل علیه خدا شوریدند. آنان مالک خود را نشناختند و از کلام خدا پیروی ننمودند. آنان افرادی شرور و فاسد بودند و به خدا پشت کردند. در نتیجه, داوری خدا هم در پی آمد. خدا در اشعیاء ۶: ۹-۱۰ می‌فرماید: "دل این قوم را فربه ساز و گوشهای ایشان را سنگین نما و چشمان ایشان را ببند. مبادا با چشمان خود ببینند و با گوشهای خود بشنوند و با دل خود بفهمند و بازگشت نموده شفا یابند." این سخنان خدا, کلام داوری هستند . قوم اسرائیل بنابر انتخاب خود, قلب خود را نسبت به خدا سخت ساخته بودند. قوم اسرائیل در حین خروج از مصر "شاهد" معجزات بسیاری بودند؛ آنان با چشمان خود دیدند اما با اینحال به خدا ایمان نیاوردند . بنابراین خدا "اجازه داد تا تبدیل به همانی شوند که منظور نظرشان بود." خدا بیش از پیش چشمان ایشان را بست . قوم اسرائیل کلام خدا را شنیدند؛ آنان ده فرمان و همه سخنان انبیاء را شنیدند؛ آنان این همه را با گوشهای خود شنیدند اما با اینحال از خدا اطاعت ننمودند . بنابراین "خدا کاری کرد تا آنان تبدیل به همان چیزی شوند که خود انتخاب کرده بودند." خدا گوشهای ایشان را بیش از پیش بست . خدا آنان را به این صورت مجازات نمود که اجازه داد تا به هر طریقی که خود می‌خواستند عمل کنند. آنان همان چیزی را که کاشته بودند درو نمودند (غلاطیان ۶: ۷-۸) . آنان قلب خود را نسبت به خدا سخت ساختند و سپس خدا کاری کرد که قلب آنان چنان سخت شود که دیگر نتوانند توبه کرده, به نزد خدا بازگشت نمایند . این یک داوریِ هولناک بود . به همین دلیل است که خدا بارها در کتاب‌مقدس هشدار می‌دهد که "امروز اگر آواز او را بشنوید دل خود را سخت مسازید چنانکه در وقت جنبش دادن خشم او" (عبرانیان ۳:۱۵).

(S)       نکته سه .      تعیین جزئیات مربوط و نامربوط در مثل

قصد عیسی این نبود که تمامی جزئیاتِ مثل‌هایش دارای مفهوم روحانی باشند. جزئیات مربوط یا اصلی در داستانِ مثل آن دسته از جزئیات هستند که درس اصلی مثل را استحکام می‌بخشند. بنابراین, نباید برای هر یک از جزئیات مثل, معنای روحانی مستقلی قائل شویم.

            کدامیک از جزئیات این مثل واقعاٌ اصلی یا مربوط می‌باشند؟

(T)       عیسی مسیح جزئیات متعددی را تفسیر می‌کند. "تخم" نماینده "کلام خدا و پیام ملکوت است" (لوقا ۸: 11, متی ۱۳: ۱۹). "خاک" نماینده "قلب انسان" است (متی ۱۳: ۱۹). "انواع مختلف خاک" نماینده "شرایط مختلف قلب انسان" است, یا "وضعیت‌های مختلف قلب یک انسان" نسبت به کلام خدا. وضعیت شنونده کلام, تعیین‌کننده تأثیری است که کلام خدا بر زندگی او بر جای خواهد گذاشت. در مورد خودِ "برزگر" توضیحی نداده شده است. در متی ۱۳: 37, شخص برزگر, خود عیسی مسیح است, اما در عین حال می‌تواند هر شخص مسیحی باشد که پیام عیسی مسیح را به دیگران اعلام می‌کند یا آن را تعلیم می‌دهد (متی ۱۰: ۴۰). در توضیح مثل, نکته جزئی اساسی, خود شخص برزگر نیست, بلکه انسان‌هایی هستند که پذیرای کلام خدا می‌باشند. هر سه انجیل, تعداد متنوعی از واکنش‌های ممکن در افراد مختلف, یا واکنشهای منفی در دوره‌های مختلف در زندگی هر انسان را تشریح می‌کنند.

(S)        نکته چهار .      تشخیص پیام اصلی مثل

پیام اصلی مثل را می‌توان یا در توضیح یا کاربرد مثل یافت, یا از خود داستان. از روشی که خودِ عیسی برای توضیح یا کاربرد مثل به کار برد, می‌توانیم پی ببریم که مثل را چگونه باید تفسیر کنیم. هر مثل معمولاً فقط یک داستان اصلی یا یک نکته اصلی دارد. بنابراین, نباید در پی این باشیم که یک حقیقت روحانی از هر یک از جزئیات مثل بیابیم, بلکه باید به دنبال درس اصلی مثل باشیم.

       مثل برزگر در انجیل متی ۱۳: ۳-۹ در مورد کلام خدا در ملکوت خدا تعلیم می‌دهد. 

       پیام اصلی مثل این است که "وضعیت و حالت قلب انسان تعیین‌کننده واکنش او در قبال کلام خداست, و واکنش نسبت به کلام خدا, تعیین‌کننده نتیجه آن در زندگی هر انسان است".

(T)        نشان دادن واکنش صحیح نسبت به کلام خدا ویژگی اساسی ملکوت خداست. انسان‌های متعلق به ملکوت خدا بطور مداوم و بطرز صحیح نسبت به کلام خدا, مطابق با آنچه که در کتاب‌مقدس آمده, واکنش نشان می‌دهند. آنان کلام خدا را شنیده و درک می‌کنند و آن را با قلبی پاک پذیرفته, در هر شرایطی به آن متمسک شده, با صبر میوه می‌آورند.

(S)      نکته پنج .     مقایسه مثل با قسمت‌های مشابه و متضاد در کتاب‌مقدس

بعضی از مثلها مشابه یکدیگرند و قابل مقایسه می‌باشند. اما حقیقت موجود در تمام مثل‌ها با حقیقتی که در سایر قسمت‌های کتابمقدس تعلیم داده شده, یا دارای تشابه است یا تضاد. سعی کنید مهم‌ترین قسمت‌های قابل مقایسه را که ما را در تفسیر مثل یاری می‌دهند, بیابید. همیشه تفسیر مثل را با تعلیم مستقیم و واضح کتاب‌مقدس محک بزنید.

            در مثل برزگر, تأکید بر "واکنش" انسان نسبت به کلام خداست. اما در لوقا ۶: ۴۷-49, تأکید بر "به‌کار بستن عملی" تعالیم عیسی مسیح است. در مثل برزگر, شیطان کلام خدا را "می‌دزدد". اما در متی ۱۳: ۲۴-30, شیطان در میان گندم‌ها, کرکاس می‌کارد. در مثل برزگر بر "وظیفه انسان" نسبت بر پذیرش کلام خدا تأکید می‌شود. اما در مرقس ۴: ۲۶-۲۹ بر وظیفه خدا و مسؤولیت او در امر گسترش ملکوت خدا تأکید می‌شود.

(T)       نکته شش .        خلاصه تعالیم اصلی مثل

بیایید به نوبت, تعالیم یا پیامهای اصلی مثل را خلاصه‌ کنیم.

(S)       "پیام اصلی" مثل این است که عاقبت زندگی هر کس وابسته به واکنشی است که در قبال کلام خدا از خود نشان می‌دهد؛ و واکنش هر انسان نسبت به کلام خدا وابسته به حالت و نگرش او نسبت به کلام خدا است. هر شخص مسؤول واکنشی است که به کلام خدا نشان می‌دهد. وقتی کلام خدا را می‌شنود, باید تصمیم بگیرد که چه واکنشی در قبال آن نشان می‌دهد.

(T)       "تخم کاشته شده در راه" نماینده" قلب غیر پذیرا, بی‌حس و سخت شده انسان است." این بخش از مثل با عامل واکنش و نگرش انسان مرتبط است. این تفکر مستمر مبنی بر اینکه کلام خدا نمی‌تواند چیز مهمی برای انسان داشته باشد, باعث سخت شدن قلب انسان می‌گردد (عبرانیان ۳: ۷-۸). امتناع مکرر انسان از عمل کردن به کلام خدا, بر اساس این پندار که آن را برای قلب خود نامناسب می‌داند, باعث می‌شود که قلب او سخت گردد. او می‌گوید: "حالا نه, شاید بعداً" (اعمال ۲۴: ۲۵). از آنجا که او از آنچه که می‌شنود خشنود نیست, قلبش مخالفت می‌ورزد و او پیامی را که از  پیام‌رسان شنیده رد می‌کند. درس اصلی مثل آن است که هر بار که کلام خدا را می‌شنوید یا می‌خوانید یا مطالعه می‌کنید, تا حد امکان بکوشید تا آن را بپذیرید و درک کنید . باید هر چه زودتر در مورد حالت‌های بی‌تفاوتی, به‌تعویق‌اندازی یا مخالفتِ خود, کاری صورت دهید .

(S)       "تخمی که در سنگلاخ افتاد" نماینده قلبی است که تابع امیال آنی است. این بخش از مثل با عامل عمق و طول مدت در ارتباط است. در اینجا انسانی را می‌بینیم که بدون آنکه عواقب و نتیجه عمل خود را در نظر بگیرد, بی‌مقدمه و به‌طور آنی عمل می‌کند. او با شنیدن کلام خدا هیجان‌زده و ذوق‌زده می‌شود. هر چند او در ابتدای امر ظاهراً از مسیح متابعت می‌کند, اما او پیرو راستین مسیح محسوب نمی‌شود. اعترافات او در مورد ایمان مسیحی از اعتقاد قلبی‌اش سرچشمه نمی‌گیرند. او قادر نیست عواقب پذیرش کلام خدا را بسنجد. او این حقیقت را در نظر نمی‌گیرد که شاگردی واقعی مستلزم تسلیم نفس, انکار نفس , فداکاری, خدمت و رنج است. او به‌هنگام بروز مشکلات یا جفاها, سریعاً ایمان خود را از دست می‌دهد. او "ریشه‌ای ندارد", یعنی فاقد نیروی استقامت و ملصق شدن به کلام خدا تحت هر نوع شرایطی است. درس اصلی این است که تحت هر شرایطی باید کلام خدا را حفظ کنیم و با عزم راسخ به آن ایمان آوریم و از آن اطاعت کنیم . باید مراقب باشید که به‌هنگام شنیدن کلام خدا, بی‌درنگ دچار هیجان احساسی نشوید .

(T)    "تخمی که در میان خارها افتاد" نماینده "قلب نگران" است. این بخش از مثل با عامل آمادگی و اولویت ارزشها سر و کار دارد. در اینجا انسانی را می‌بینیم که به‌طور حساب‌نشده دچار بی‌قیدی بوده یا عمداً  اولویت‌های نادرست را انتخاب می‌کند. در نتیجه, قلب او دیگر جا و زمانی را برای تعمق آرام و جدی بر روی کلام خدا یا به‌کار بستن دستورات آن اختصاص نمی‌دهد. قلب او نه فقط بر روی کلام خدا باز است, بلکه او قلبش را بر روی نگرانی‌های زندگی, فریبندگی ثروت و آرزومندی برای چیزهای غیرالهی و اراده خدا نیز باز می‌کند. لذاتی که فی‌نفسه گناه محسوب می‌شوند عبارتند از مستی, اعتیاد به مواد مخدر, قمار, امور غیر اخلاقی جنسی و غیره. آن دسته از لذاتی که افراط در آنها اشتباه است عبارتند از خوردن, خوابیدن, ورزش, تفریحات, تماشای تلویزیون, یا حتی کار و شغلی که تبدیل به نوعی اعتیاد شده باشد. انسانی که قلبش درگیر مسائل دیگر باشد, طوری که دیگر زمان و جایی را برای کلام خدا باقی نماند, هیچگاه نخواهد توانست به بلوغ روحانی برسد و در نتیجه هیچگاه برای حیات ابدی پربار نخواهد بود با ثمره‌ای ماندگار در زندگی خویش به بار نخواهد آورد (یوحنا ۴: ۳۶ , ۱۵: ۱۶). درس اصلی در اینجا آن است که قلب خویش را باید پاک, صادق و نیکو نگاه داشت, و اینکه قلب را از نگرانی‌های زندگی, فریبندگی ثروت و دیگر لذات دنیوی دور سازیم. باید بی‌درنگ با نگرانی‌ها و گرایش‌های مادی‌گرایانه و لذات نامناسب و اولویت‌های نادرست مقابله نمود.

(S)       "تخمی که بر زمین نیکو افتاد" نماینده "قلب پذیرا, نگاه‌دارنده و آماده و ثمربخش است." این بخش از مثل با عامل انگیزه و کیفیت سروکار دارد. در اینجا انسانی را می‌بینیم که می‌خواهد به کلام خدا گوش بسپارد, و بر آنچه که می‌شوند تعمق می‌کند, زیرا می‌خواهد آن را درک کند. او علی‌رغم شرایط دشوار, به کلام خدا ملصق می‌شود و قلب خود را از هر آنچه که ممکن است کلام خدا را خفه سازد, دور می‌کند و با تلاش و صبر ثمر می‌دهد. این ثمره می‌تواند توبه یا رشد روحانی باشد. ثمر می‌تواند رشد شخصیت باشد, یعنی ثمره روح‌القدس. ثمره همچنین می‌تواند خدمتی پربار در زندگی انسانهای دیگر باشد. تفاوت در میزان ثمردهی ناشی از این حقیقت است که همه ایمانداران به یک نسبت توبه‌کار, قابل‌اعتماد, وفادار, شجاع, فروتن یا مطیع نیستند.

(T)      کلید همه مَثل‌های دیگر. در مرقس ۴: ۱۳ می‌خوانیم," آیا این مَثل را نفهمیده‌اید؟ پس چگونه سایر مَثل‌ها را خواهید فهمید؟" عیسی می‌آموزد که مثل برزگر, کلید درک تمام مثل‌های دیگر است. چرا؟ زیرا وضعیت و نگرش قلبی انسان تعیین‌کننده واکنشی است که او در قبال همه مثل‌ها و کل کلام خدا از خود نشان می‌دهد, و اینکه واکنش‌های انسان نسبت به کلام خدا, تعیین‌کننده نتیجه‌ای است که در زندگی به دنبال خواهد داشت . به همین دلیل در امثال ۴: ۲۳ مکتوب است که "ای پسرم, دل خود را به من بده و چشمان تو به راههای من شاد باشد." تنها هنگامی قادر خواهید بود تا از دل خود حفاظت نموده و عالی‌ترین واکنش ممکن را نسبت به کلام خدا نشان دهید که قلب و زندگی خود را به عیسی مسیح سپرده باشید .

(S)       تکلیف برای هفته آینده

            اول)      برای یک فرد یا یک گروه این مثل را موعظه کنید, تعلیم دهید یا بررسی نمایید. هفته آینده مثل "باغبان‌های ظالم" را بررسی خواهیم کرد. برای آمادگی, متی ۲۱: ۳۳-۴۱ را مطالعه کنید.

            دوم)      کتابهای دستورعمل "بروید و ملکوت خدا را موعظه کنید" را ملاحظه کرده و به آدرس اینترنتی www.dota.net مراجعه کنید . این آدرس را به حروف تکرار میکنم ....

         سوم)     هر شنبه تا چهارشنبه به برنامه " دوره شاگردسازی از رادیو " گوش دهید .