به برنامه  " دوره شاگردسازی از رادیو "  خوش آمدید .  به کمک این مجموعه آموزشی ، یاد خواهید گرفت که شاگرد عیسی مسیح شوید .  یک معلم از کتابمقدس تعلیم خواهد داد که شاگرد عیسی مسیح دعا می‌کند .  درحالیکه به این برنامه گوش می‌کنید در دفترچه یادداشت خود یادداشت بردارید یا آن را ضبط کنید .

عیسی می‌گوید ، “ بخواهید تا به شما داده شود” ( متی ۷ : ۷ ) . پولس می‌گوید ، “ ‌پیوسته دعا کنید ” ‌( اول تسالونیکیان ۵ : ۱۷ ) و یعقوب می‌گوید ، “ دعای صادقانه مرد درستکار، قدرت و تأثیر شگفت انگیز دارد.” ‌( یعقوب ۵ : ۱۶ ) . کتابمقدس درباره دعا ، تعالیم بسیاری دارد . نخستین مجموعه‌ ، چهار تعلیم در باره “ تعالیم عیسی در مورد دعا ”‌ می‌باشند . عناوین این دروس عبارتند از: “ دعای خداوند ” در دو بخش و“ سایر تعالیم عیسی در مورد دعا ”‌ در دو بخش . عنوان درس امروز این است : “‌ درس‌هایی که یک شاگرد از دعاهای عیسی می‌آموزد ” - قسمت اول .  ما آنچه را که عیسی مسیح در مورد دعا درس داد و و بطور نمونه عمل کرد ، بررسی خواهیم کرد .   

عیسی مسیح ، مسیح موعود جهان است .  وقتی او بالاخره در بین قوم اسرائیل ظهور کرد  ، ‌یهودیان یک روش سنتی برای دعا بنیان نهاده بودند .  همچنین معبدی در اورشلیم قرار داشت که مهمترین مکان دعا محسوب می‌شد .  مخصوصاً معلمین شریعت و فریسیان دوست داشتند تا در ملاء عام دعا کنند تا همه بدانند .  آنها روزه می‌گیرند و بدین ترتیب دینداری آنها را تحسین کنند .  تعالیم عیسی در مورد دعا بسیار با این سنت‌ها متفاوت بود .  امروز ما در می‌یابیم که آنچه عیسی درباره دعا تعلیم داد بسیار متفاوت از سنت‌های انسانی درباره دعا است . 

          نکته اول .  دعای در روح . 

          عیسی مسیح بما تعلیم داد که ما در روح دعا کنیم . 

بیایید یوحنا ۴ : ۱۹ – ۲۴ را بخوانیم : زن که مات و مبهوت مانده بود، گفت: آقا، آیا شما پیامبرید و بلافاصله موضوع گفتگو را عوض کرد و گفت: چرا شما یهودیها اینقدر اصرار دارید که فقط اورشلیم را محل پرستش خدا بدانید، در صورتیکه ما سامری ها مثل اجدادمان این کوه را محل عبادت می دانیم؟ عیسی جواب داد: ای زن حرفم را باور کن. زمانی می رسد که برای پرستش پدر، نه به این کوه رو خواهیم آورد و نه به اورشلیم. شما سامری ها درباره کسی که می پرستید چیزی نمی دانید اما ما یهودی ها او را می شناسیم، زیرا نجات بوسیله یهود به این دنیا می رسد. اما زمانی می آید، و در واقع همین الان است، که پرستندگان واقعی، پدر را به روح و راستی پرستش خواهند کرد. پدر طالب چنین پرستندگانی هست. زیرا خدا روح است، و هر که بخواهد او را بپرستد، باید او را به روح و راستی بپرستد.”‌.  مثل سامریان بسیاری از مردم مذهبی چیزی را که نمی‌شناسند پرستش کرده و به نزد او دعا می‌کنند.  این امکان وجود دارد که فقط مشکل ظاهری و مذهبی پرستش را داشت مثل یک معبد  ،  کلیسا یا مسجد یا در یک محل خلوت.  که در آن با حالت آرام و ساکت می‌توان بر زمین سجده زد  ، ‌سرود خواند یا دعا کرد .  و با این وجود به هیچ وجه جزو قوم نجات یافته خدا نبود .  این امکان دارد که بعضی اصول پرستش مثل فروتنی و تواضع  ،  تسلیم خود و ستایش را رعایت کرد و با این وجود خدا را بشکلی درست پرستش نکرد .  ممکن است کسی بخواهد واقعاً خدا را پرستش کند و با این وجود خدا را بشکلی صحیح پرستش نکند هیچکس نمی‌تواند خدا را بدرستی پرستش کند اگر نداند او چگونه خدایی است .  شخصی که خدای زنده را نمی‌شناسد یعنی خدایی که خودش را در کتابمقدس آشکار کرده ،  نمی‌تواند بشکلی قابل قبول از نظر خدا بنزد او دعا کند .  بنابراین خدا موضوع پرستش و دعا را خارج از سنت و کنترل ما و تحت کنترل روح‌القدس قرار می‌دهد .  “ زیرا خدا روح است، و هر که بخواهد او را بپرستد، باید او را به روح و راستی بپرستد.” .  این غیرممکن است که خدا را بدرستی پرستش کرد مگر اینکه روح القدس در قلـــب و زندگی شما حضور داشته باشد .  عیسی می‌گوید “ پس تعجب نکن که گفتم باید تولد تازه پیدا کنی.” (یوحنا ۳ : ۷ )‌.  شما باید از روح‌القدس دوباره متولد شوید .  بوسیله کار روح‌القدس در قلبهای ما و ایمان به عیسی مسیح  ،  ما می‌توانیم رابطه‌ای شخصی با خدای زنده داشته باشیم .  تنها در این صورت است که می‌توانیم حقیقتاً و بشکلی که مورد پسند خدا است نزد او دعا کنیم و او را بپرستیم . 

          نکته ۲ .  دعای در راستی . 

          عیسی مسیح بما یاد داد که ما باید در راستی دعا کنیم .

اول .  حقیقت را می‌توان در کتابمقدس یافت نه در فلسفه یا مذهب .  بسیاری از فلسفه‌ها یا مذاهب در جهان حقیقت را تغییر داده است .  آنها خدا را کوچک  ،  محدود و تغییر داده‌اند .  بطوریکه او دیگر خدای کتابمقدس نیست.  این فلسفه‌ها ومذاهب به خدایی اعتقاد دارند که می‌توان در مورد آن بحث و تبادل نظر کرد .  یا از طرف دیگر آنها خدا را بشکلی بسیار رفیع درآورند که هیچکس نمی‌تواند با او رابطه‌ای شخصی داشته باشد .  اما بدون داشتن مکاشفه‌ای از خدا نمی‌توان او را شناخت .  اگر خدا خود را بر ما آشکار نکند ما نمی‌توانیم حقایق مربوط به خدا را بدانیم .  در واقع با قوت خود نمی‌توانیم هیچ چیزی در مورد خدا بدانیم .  عیسی می‌گوید : “ راه منم، راستی منم، زندگی منم هیچکس نمی تواند به خدا برسد مگر بوسیله من.” (‌یوحنا ۱۴: ۶) .  کتابمقدس می‌گوید که خدا امکان شناخت شخصیت پرجلال خود را در شخص عیسی مسیح به ما می‌دهد (‌دوم قرنتیان ۴ : ۶ ) .  هر آنچه درخدای نادیدنی است در مسیح قابل دیدن هم وجود دارد (‌کولسیان ۱ : ۵ عبرانیان ۱ : ۳ ) .  خدا شناخت خود را در عیسی مسیح به ما می‌بخشد .  بنابراین وقتی که ما بنزد خداوند عیسی مسیح دعا کنیم خدای پدر را خشنود می‌سازیم . 

خدایی که خود را درکتابمقدس آشکار کرد خدای کوچک شده‌ای فلسفه یا تغیر کرده مذاهب جهان نیست .  کتابمقدس درباره اینکه خدا کیست و می‌خواهد قومش چگونه باشند و چکار کند حقیقت را آشکار می‌کند .  حقیقت درباره خدا این است که خدا متعال است .  این بدین معناست که خدا را نمی‌توان بوسیله ابزار انسانی مثل علم یا فلسفه درک کرده و دقیقاُ بخاطر اینکه خدا متعال است ما او را پرستش می‌کنیم .  بعلاوه این در مورد خدا حقیقت دارد که خدا آتشی فروبرنده است و افتادن به دستهای خدای زنده چیزی هولناک است ( عبرانیان ۱۲ : ۲۹  ، ‌۱۰ : ۳۱ ) . 

و دقیقاً چون خدا خدای قدوسی است ما او را با زندگی مقدس خود پرستش می‌کنیم و چون خدا مهیب و پرقدرت است ما او را با ترس همراه با احترام پرستش می‌کنیم .  چون خدا متعال و مهیب است ما قلب خود را باز کرد ه  از او می‌خواهیم تا بر درک ما درخشان شود .  ما ار خدا می‌خواهیم تا ذهن‌های ما را باز کند بطوریکه ما بتوانیم آنچه را که او درباره خودش آشکار کرده درک کنیم (‌لوقا ۲۴ : ۴۴ – ۴۵ ) .  حقیقت درباره خدا این است که خدا در عین حال هم مقدس و هم پر از محبت است .  اگر خدا مقدس نبود نمی‌توانست عادل و منصف باشد .  و اگر خدا عادل نبود او نمی‌توانست خدا باشد بلکه یک موجود شریر بود .  اما خدا مقدس و عادل است او باید گناه را مجازات کند و اگر خدا محبت نبود هیچکس نمی‌خواست او خدایش باشد .  اگر خدا محبت نبود هیچکس نجات پیدا نمی‌کرد .  اما چون خدا محبت است ، گناهکاران را نجات می‌دهد .  خدایی که کتابمقدس آشکار می‌کند در عین حال مقدس  ، ‌عادل و محبت است .  وقتی ما می‌دانیم خدا کیست و می‌خواهد ما چکار کنیم می‌توانیم بشکل صحیح هم بنزد خدا دعا کنیم .

دوم .  راستی در کتابمقدس یافت می‌شود نه در سنت‌های مذهبی .  در متی ۱۵ : ۷ – ۹ عیسی به فریسیان می‌گوید : “‌ ای ریاکاران، اشعیا نبی خوب در حق شما پیشگویی کرد که : این مردم با زبان خود به من احترام می گذارند اما دلشان از من دور است. عبادت آنان باطل است زیرا رسوم بشری را به جای احکام الهی به مردم تعلیم می دهند.” عیسی تعلیم می‌دهد امکان دارد تا ما به عبث نزد او دعا کنیم . معلمین یهودی بعد از تبعید می‌خواستند تا خدا را با تمام وجود خدمت کند اما اشتیاق آنها از کتابمقدس فراتر رفت و صدها قانون و مقررات وضع کردند که بعد از مدتی تبدیل به سنت گردید .  معلمین شریعت د رکنیسه‌ها به بچه‌ها صدها و هزاران از این قانون‌ها و مقررات را یاد می‌دادند تا آنها را حفظ کنند .  این قوانین چون شریعت لازم‌الاجرا بودند .  برای مثا ل اگر شما یک غیریهودی یا جسمی متعلق به او را لمس می‌کردید  ناپاک می‌شدید و نمی‌توانستید در معبد دعا کنید .  حفظ ظواهر شریعت بسیار مهمتر از دعای حقیقی و صداقت قلبی گردید .  برای مثال یهودیان روزی سه بار دعا می‌کردند و همیشه رو به اورشلیم دعا می‌کردند .  بهمین جهت عیسی فریسیان را متهم می‌کرد سنت‌های خود را مهمتر از کتابمقدس ساخته‌اید .  عیسی بما هشدار می‌دهد که اگر ما سنت‌هایی که با تعلیم کتابمقدس مغایر است را حفظ کنیم دعای ما عبث خواهد بود .  عیسی به ما تعلیم می‌دهد تا در راستی که در کتابمقدس آشکار شده دعا کنیم.

          نکته ۳ .  دعا در خلوت . 

          عیسی مسیح به ما تعلیم داد که ما باید درخلوت دعا کنیم .

اول .  مسیحـــیان باید کجا دعا کنند ؟ در زمان عهد عتیق محلی که برای دعا مقرر شده بود معبد بود .  در اشعیاء ۵۶: ۷ نوشته شده : “  خانه من خانه عبادت همه قومها نامیده خواهد شد.” این ثابت می‌کند که حتی درعهد عتیق خدا می‌خواست مردم از همه قومها خدای کتابمقدس را بشناسند و او را پرستش کنند .  در متی ۲۱ : ۱۲ – ۱۳ ما می‌خوانیم که چگونه عیسی وارد محوطه معبد شد و تمام مردمی که در حال خرید و فروش بودند را از آنجا بیرون کرد .  و او یهودیان را بخاطر اینکه محل دعا را تبدیل به محلی برای امور تجاری و سیاسی و بعبارت دیگر پاتوق دزدان کرده بودند توبیخ کرد .  بعد از مرگ و قیام عیسی .  معبد معنی خود را از دست داد و دعای در روح و راستی جانشین دعای در معابد یا ساختمانهای دیگر شد . 

در اعمال ۱۷ : ۲۴ می‌خوانیم :‌“ او همان کسی است که این دنیا و هرچه را که در آن هست آفریده است چون او خود، صاحب آسمان و زمین است، در این بتخانه ها که بدست انسان ساخته شده اند، ساکن نمی شود.”‌.  مکانی که ما در آن دعا می‌کنیم دیگر مـــهم نیست آنچه مهم است کسی است که ما به نزدش دعا می‌کنیم و اینکه چگونه دعا می‌کنیم .  دعا باید فقط خطاب به پدر باشد .  ما باید برطبق راستی کتابمقدس و تحت کنترل روح‌القدس دعا کنیم .  انگیزه و حالت دعا بسیار مهم است ولی محل دعا مهم نیست .  در عهد جدید و انجیل متی ۶ : ۵ – ۶ عیسی تعلیم می‌دهد .  “ و اما درباره دعا. هر گاه دعا می کنی، مانند ریاکاران نباش که دوست دارند در عبادتگاه ها یا در گوشه و کنار خیابانها نماز بخوانند تا توجه مردم را به خود جلب کنند و خود را مؤمن نشان دهند. مطمئن باش اجری را که باید از خدا بگیرند، همینجا از مردم گرفته اند. اما تو هرگاه دعا می کنی، در تنهایی و در خلوت دل، پدر آسمانی را عبادت نما، و او که کارهای نهان تو را می بیند، به تو پاداش خواهد داد.”‌.  کتابمقدس دعای دسته‌جمعی یا دعای دسته‌جمعی در یک محل بخصوص را محکوم نمی‌کند .  بلکه آنچه عیسی در متی فصل ۶ محکوم می‌کند این است که دعای خود را به نمایش بگذارید .  در لوقا فصل ۱۸ یک فریسی بطوریکه همه او را ببینند در مقابل معبد ایستاد و شروع به دعا کردن به نزد خدا کرد .  ریاکاران دیگر تصمیم گرفتند تا در گوشه‌ای از یک خیابان شلوغ بایستند و برای این که بیشتر دعای خود را به نمایش بگذارند دعای خود را طولانی‌تر کردند .  عیسی کسانی را که انگیزه‌شان از دعا دیده شدن و تحسین شدن بوسیله دیگران است محکوم می‌کند .  او هشدار می‌دهد که چنین ریاکارهایی بسختی مجازات می‌شود ( لوقا ۲۰ : ۴۶- ۴۷ ) عیسی به ما تعلیم می‌دهد تا دعاهای شخصی خود را در اتاق خود انجام دهیم جایی که تنها هستیم و حتی در را ببندیم و بدون مزاحم دعا کنیم .  ما نباید سعی کنیم جلب توجه نماییم .  تأکید عیسی روی مخفی دعا کردن نیست بلکه روی صداقت است ، هر وقت که دعا میکنیم .  نه روی محل پرستش است بلکه روی انگیزه فکری و حالت فکری که ما در حین دعا داریم .  عیسی خودش اغلب به مکان‌های خلوت می‌رفت .  در مرقس ۱ : ۳۵ ما می‌خوانیم : “ صبح روز بعد، وقتی هنوز هوا تاریک بود، عیسی برخاست و تنها به صحرا رفت تا در آنجا دعا کند.”‌.  بخصوص در زمانهایی که او در کارش بسیار مشغول بود .  عیسی برای دعا به مکان‌های خلوت دورافتاده می‌رفت تا دعا کند .  در لوقا ۵ : ۱۵ – ۱۶ ما می‌خوانیم : “‌ کارهای عیسی روز به روز بیشتر زبانزد مرد می شد و همه دسته دسته می آمدند تا پیغام او را بشنوند و از امراض خود شفا یابند. ولی عیسی بیشتر اوقات برای دعا به نقاط دور افتاده در خارج شهر می رفت.”‌ عیسی همیشه وقتی باید تصمیم مهمی می‌گرفت  ،  مثل انتخاب شاگردان برای دعا به محل خلوتی می‌رفت .  در لوقا ۶ : ۱۲ – ۱۳ می‌خوانیم : “ در یکی از آن روزها، عیسی برای دعا به کوهستان رفت و تمام شب را به راز و نیاز با خدا پرداخت. صبح زود، پیروان خود را فرا خواند و از میان آنها، دوازده نفر را به عنوان شاگردان خاص خود برگزید و ایشان را رسولان خود نامید.” . 

دوم .  مسیحیان باید چه مدت دعا کنند ؟ در متی ۶ : ۷ – ۸ عیسی تعلیم می‌دهد .  “ وقتی دعا می کنید، مانند کسانیکه خدای حقیقی را نمی شناسند، وردهای بی معنی تکرار نکنید ایشان گمان می کنند که با تکرار زیاد، دعایشان مستجاب می شود اما شما اینرا به یاد داشته باشید که پدرتان، قبل از اینکه از او چیزی بخواهید، کاملا از نیازهای شما آگاه است.”‌. 

غیرمسیحیان دعای خود را تکرار می‌کنند چون فکر می‌کنند که هر چه دعای طولانی‌تر و باصدای بلندتری بکنند،  شانس بیشتری برای گرفتن جواب دعای خواهد  ،  خواهند داشت .  این همان کاری است که کاهنان دروغین درکتاب اول پادشاهان فصل ۱۸ انجام دادند .  آنها از صبح تا ظهر مشغول دعاکردن و فریاد زدن بودند .  و بخاطر همین داشتن دعای طولانی اشیایی مثل مهره‌های تسبیح و چرخ دعای بودایی‌ها برای پیوسته و ممتد شدن جریان دعا در مذاهب مختلف استفاده می‌شود و مردم در روز چند بار در مکان‌های مخصوص دعا می‌کنند .  اما عیسی فرمان داد . " مانند آنها نباشید". خدا تمام نیازهای ما را می‌داند و او می‌خواهدما برای طلب کمک بنزد او برویم .  او تقاضای دعای ما را همان دفعه اول که به او چیزی می‌گویم می‌شنود .  و ما نباید یک تقاضا را بارها و بارها در یک وقت دعای خود تکرار کنیم . 

          قدم ۴ .  دعای طبق اراده او .  

          اول . عیسی مسیح بما یاد داد تا بر طبق اراده او دعا کنیم .  

عیسی مسیح بما یاد داد تا در نامش دعا کنیم .  در یوحنا ۱۴ : ۱۳ – ۱۴ او می‌گوید “ شما میتوانید به نام من، هر چیزی از خدا درخواست کنید، و من آنرا به شما خواهم داد. چون من که فرزند خدا هستم هر چه برای شما انجام دهم، باعث بزرگی و جلال خدا خواهد شد. بلی، به نام من هر چه لازم دارید بخواهید تا به شما عطا کنم.”   دعا کردن در نام عیسی یعنی  ،  “ دعا کردن براساس شایستگی مسیح و دعا بر طبق اراده آشکار شده مسیح ” .  مسیح ما را شایسته نجات ساخت .  از آنجایی که مسیح برروی صلیب مرد و از مردگان قیام کرد او واسطه‌ای زنده بین خدا و انسان است .  و بعنوان واسطه ،  او نبی  ، ‌کاهن و پادشاه است .  بعنوان نبی عیسی مسیح خدا را برای ما آشکار می‌کند بطوریکه ما می‌توانیم بدانیم خدا کیست و ما بنزد که دعا می‌کنیم .  بعنوان کاهن عیسی مسیح برای گناهان مرد  ، ‌قیام کرد و به حضور خدا صعود کرد و در آنجا او بنفع ما صحبت می‌کند .  بوسیله مسیح ما می‌توانیم مستقیماً وارد حضور خدایی شویم که نزد او دعا می‌کنیم .  بعنوان پادشاه عیسی مسیح زندگی ما را در مسیر راههای خدا پیش می‌برد بطوریکه ما بدانیم که باید برای چه دعا کنیم.  و اگر مسیح خداوند و ارفصل است ما برای چیزی که خلاف اراده او باشد دعا نخواهیم کرد .  زیرا ما می‌دانیم این موضوع او را ناراحت خواهد کرد و باز ما می‌دانیم که اگر دعایی خلاف اراده‌اش باشد آنرا پاسخ نخواهد داد .  بنابراین دعا کردن در نام عیسی مسیح بمعنی دعا کردن درهماهنگی با اراده اوست .  و وقتی ما در اراده او دعا می‌کنیم این اطمینان را هم خواهیم داشت که او دعای ما را می‌شنود .  بنابر این در یوحنا ۱۵ : ۷ عیسی گفت : “ ولی اگر در من بمانید و از کلام من اطاعت کنید، هر چه بخواهید به شما داده خواهد شد.”‌.  پاسخ دعای ما بستگی به رابطه ما با عیسی مسیح و همینطور کلام عیسی مسیح در کتابمقدس دارد .  برای ماندن در عیسی مسیح باید خود را متقاعد کنیم که به او توکل کینم .  از او اطاعت کنیم و او را محبت کنیم.  بطور خلاصه باید او منشاء حیات و همینطور هدف زندگی ما شود .  و وقتی کلام مسیح در ما می‌ماند  ،  ما تسلیم کلام او می‌شویم و اجازه می‌دهیم تا کلامش ما را عوض کند . 

دوم .  عیسی مسیح به ما یاد داد تا در اتحاد با هم دعا کنیم . 

درمتی ۱۸ : ۱۹ – ۲۰ او گفت :‌“‌ اینرا نیز به شما می گویم که اگر دو نفر از شما اینجا بر روی زمین درباره چیزی که از خدا میخواهید یکدل باشید، پدر آسمانی من آنرا به شما خواهد داد چون هرجا که دو یا سه نفر به نام من جمع شوند، من آنجا در میان آنها هستم.”‌

این متن نشان می‌دهد که این آیات بطور خاص در مورد انظباط کلیسایی است وقتی دو برادر می‌خواهند به برادر دیگر اشتباهش را یادآور شوند آنها احتیاج به حکمت دارند تا بدانند به او چه بگویند و چطور بگویند .  عیسی گفت اگر آن دو با هم با متحد شوند و در اراده خدا دعا کنند  ، ‌خدا به آنها نشان خواهد داد تا بدانند چطور در آن مورد خاص طبق انظباط کلیسایی رفتار کنند و خود عیسی از نظر روحانی در بین‌شان خواهد بود . 

           نکته ۵ .  دعای ایمان . 

           عیســـی مسیح به ما یاد داد تا وقتی دعا می‌کنیم ایمان خود را بکار ببریم . 

در متی ۲۱ : ۲۲ او گفت :“ شما هر چه در دعا بخواهید، خواهید یافت، به شرطی که ایمان داشته باشید.”‌.  عیسی به شاگردانش تأکید کرد که انجام هیج کاری که در هماهنگی با اراده مکشوف شده خدا در کتابمقدس باشد  برای کسانی که شک نمی‌کنند غیرممکن نخواهد بود .  شاگردان پیش از این معجزاتی هم سطح انداختن کوه زیتون در دریای مرده که غیرممکن شمرده می‌شد را انجام داده بودند .  کارهایی مثل اخراج ارواح ناپاک  ، ‌شفای بیماران و حتی پطرس روی آب راه رفته بود .  و بعد از قیام و صعود عیسی مسیح شاگردان کارهای بزرگتری هم انجام دادند : به همین ترتیب انجام هر تکلیفی که خدا امروز به ما مسیحیان محول می‌کند تا وقتیکه ما به کلام او توکل می‌کنیم و به قدرت او متکی می‌مانیم ، غیرممکن نیست . 

          تکلیف برای هفته آینده . 

اول .  یکی از این روش‌های دعا که عیسی یاد داد را انتخاب کنید و دعا کردن با آن روش را تمرین کنید . 

دوم .  کتابهای دستور عمل “ بروید و شاگردان بسازید” را ملاحظه کنید و به آدرس اینترنتی www.dota.net  مراجعه کنید .  این آدرس را به حروف تکرار میکنم .... 

سوم . هر شنبه تا چهارشنبه به برنامه " دوره شاگردسازی از رادیو "  گوش کنید .